Het Belgisch trekpaard, ook wel het Brabants trekpaard of de Brabander genoemd

Het Belgisch trekpaard geldt als het sterkste paardenras ter wereld. In het Pajottenland zijn de vele affiches met Brabantse trekpaarden langs de wegen een typisch en vertrouwd beeld. De benamingen ‘Belgisch trekpaard’, ‘Brabants trekpaard’ en kortweg ‘Brabander’ worden als synoniemen gebruikt. In de volksmond spreekt men ook van het ‘boerenpaard’ of de ‘Belgische knol’, namen die verwijzen naar het zware werk dat het dier op de boerderij verzette. Dat is geen toeval: Brillant van Haras de Vollezeele, het eerste erkende Belgische trekpaard, had in Brabant zijn thuisbasis, op Haras de Vollezeele.

Door grote campagnes rond het Belgische trekpaard werd de kweek van trekpaarden in en rond Vollezele een groot succes. Vandaar de benaming Brabander gekenmerkt door de streek waar er vele trekpaarden gekweekt werden.

Nadat Brillant van Haras de Vollezeele uitgeroepen werd tot de referentie van alle Belgische trekpaarden werd in 1886 het stamboek van de ‘Sociëteit van het Belgisch Trekpaard’ opgericht en ontstond de naam Belgisch trekpaard.

Vollezele kende drie gerenommeerde fokkerijen waar vele kooplustigen een trekpaard kochten. Het dorp kreeg als bijnaam het paardendorp. Het Belgische of Brabantse trekpaard kende vanuit het Pajottenland een wereldwijde verspreiding. In 1910 werden ongeveer 35.000 Belgische trekpaarden geëxporteerd vanuit België naar Amerika, Canada, Rusland, Zweden, Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland en Italië om de daar aanwezige paarden te kruisen en te verbeteren.

In 1879 heeft J. Leyder, professor bij de Landbouw-Instituut van Gembloux, een brochure uitgebracht met de titel 'De Belgische trekpaarden op de internationale tentoonstelling van 1879'. Hierin werd uitgelegd waarom de Belgische trekpaarden beter waren dan vb. de Franse. Dit omdat dhr. Gayot, een Franse kweker, veel kritiek had op de Belgische trekpaarden na de wereldtentoonstelling in Parijs waarbij Brillant de eerste prijs gewonnen had. Zo werd vastgesteld dat tijdens de tentoonstelling van Parijs biedingen van 8.000 fr tot 10.000 fr werden geboden op de tentoongestelde hengsten.

Een oud leerling van het instituut heeft onweerlegbaar vastgesteld dat de Belgische trekpaarden ten volle voor hun bestemming geschikt zijn en dit om de volgende redenen: ze zijn kalm en om hun grote massa. De massa geeft de spierkracht weer, want het gewicht van alle spieren geeft het volume aan spierkracht weer en dit is in evenredenheid met het gehele gewicht van het trekpaard. De spierkracht is ook in evenredigheid met hun diameter waarvan geweten is dat deze groter is bij dieren met grote gestuikte vormen dan bij deze met tengere, lange vormen. De zwaarste paarden hebben dan ook de meest beschikbare kracht en leveren de grootste som nuttig werk. Dat de Belgische trekpaarden beter zijn dan de Franse blijkt uit: 1) de vele behaalde medailles te Rijsel en 2) door de goedkeuringen van de aanwezige landbouwers die geen kritiek gaven op de aanwezige trekpaarden tijdens de tweedaagse keuring te Rijsel. Integendeel zelfs, er werden overeenkomsten tot dekking gesloten tussen Franse boeren en Haras de Vollezeele, waarbij de Franse boer zijn merries 25 mijlen (= een oude Belgische mijl is 5 kilometer wat neer komt op 125 km) zou laten afleggen om Brillant te ontmoeten.

Brillant wordt omschreven als de massiefste, de vollijvigste en de gestuiktste van alle trekpaarden! Hierbij denk ik direct aan onze Caro, de vosse, rondborstige merrie waarvan de kracht, souplesse en energie afspat.